Kısaca
- Viskozite nedir? Bir sıvının akmaya gösterdiği direncin ölçüsüdür.
- Sıcaklıkla değişir; her viskozite değeri bir sıcaklıkla birlikte anlam taşır.
- Motor yağında SAE, endüstriyel yağda ISO VG kullanılır.
- Yağ seçiminde markadan önce bakılacak tek şey budur.
Viskozite nedir sorusunun günlük karşılığı basit: yağın koyuluğu. Teknik karşılığı ise akmaya gösterilen içsel direnç. Bal yüksek viskoziteli, su düşük viskozitelidir.
Yağlamada bu tek özellik neredeyse her şeyi belirler. Yağ, hareketli iki yüzey arasında bir film kurar ve metalin metale değmesini engeller. Film çok inceyse yüzeyler temas eder ve aşınma başlar. Çok kalınsa parça yağı ezmek için fazladan güç harcar, sistem ısınır ve yakıt tüketimi artar.
Viskozite nedir, neden sıcaklığa bağlı?
Yağ soğukken kalın, ısındıkça incedir. Bu yüzden “bu yağın viskozitesi şudur” demek tek başına eksik bilgidir; hangi sıcaklıkta ölçüldüğü söylenmelidir.
Bir yağın sıcaklık değiştikçe viskozitesini ne kadar koruduğuna viskozite indeksi denir. İndeks yüksekse yağ soğukta fazla katılaşmaz, sıcakta fazla incelmez. Geniş sıcaklık aralığında çalışan makinelerde aranan özellik budur.
SAE derecesi nasıl okunur?
Motor yağlarında 10W-40 gibi bir gösterim kullanılır. Buradaki iki sayı çarpım ya da aralık değil, iki ayrı ölçümün sonucudur.
Baştaki sayı ve W
W harfi kış anlamına gelir, ağırlık değil. Sayı küçüldükçe yağ soğukta daha akıcı kalır ve ilk çalıştırmada yağlanması gereken yerlere daha çabuk ulaşır. Soğuk iklimde küçük sayı avantajdır.
İkinci sayı
Motor çalışma sıcaklığına geldiğinde yağın ne kadar kalın kaldığını anlatır. Büyüdükçe sıcakta daha dayanıklı film kurar; buna karşılık akışa direnç ve iç sürtünme artar.
Dikkat. SAE derecesi yağın kalitesini değil sadece viskozitesini anlatır. Aynı 10W-40 mineral de olabilir tam sentetik de. Kalite, üreticinin belirttiği performans sınıfından okunur.
Endüstriyel yağda ISO VG
Hidrolik yağ, kompresör yağı ve dişli yağında SAE değil ISO VG kullanılır. Bu sistemin okunması daha kolaydır: numara, yağın 40 °C’deki viskozitesini doğrudan gösterir. VG 46, VG 32’den kalındır.
Sınıflandırma ISO 3448 standardında tanımlanır ve kademeler sabittir. Bu yüzden farklı markaların aynı VG numaralı ürünleri birbirinin yerine değerlendirilebilir.
| Kademe | Tipik kullanım |
|---|---|
| VG 22 – 32 | Soğuk ortam, hassas ve hızlı hidrolik devreler |
| VG 46 | Hidrolikte en yaygın kademe. Emin değilseniz makinenin el kitabı büyük olasılıkla bunu söyler. |
| VG 68 – 100 | Sıcak ortam, kompresör ve yüklü hidrolik sistemler |
| VG 150 – 320 | Redüktör ve ağır yüklü dişli grupları |
Katalogdan hidrolik yağlar
Fiyat ve stok durumu anlık gösterilir.
Nytrolube Hidrolik Sistem Yağı 46 5lt
Orijinal fiyat: ₺1.859,90.₺1.209,90Şu andaki fiyat: ₺1.209,90.
SP Hidrolik Sistem Yağı 46 15 Lt
Orijinal fiyat: ₺2.639,90.₺2.089,90Şu andaki fiyat: ₺2.089,90.
SP Hidrolik Sistem Yağı 68 15 Lt
Orijinal fiyat: ₺2.639,90.₺2.089,90Şu andaki fiyat: ₺2.089,90.
Nytrolube Hidrolik Sistem Yağı 32 5lt
Orijinal fiyat: ₺1.859,90.₺1.209,90Şu andaki fiyat: ₺1.209,90.Yanlış viskozite ne yapar?
Çok ince yağ
Film yeterince kalın olmaz, yüzeyler birbirine değer. Aşınma hızlanır, sıcaklık yükselir, sistemde metal parçacığı birikir.
Çok kalın yağ
Pompa yağı çekmekte zorlanır, soğukta ilk çalıştırma gecikir. Sürtünme ısısı artar, enerji tüketimi yükselir, dar kanallara yağ geç ulaşır.
Viskozite nedir sorusuna gelen diğer sorular
Viskozite birimi nedir?
Endüstriyel yağlarda kinematik viskozite kullanılır ve birimi santistokstur. ISO VG numarası da bu ölçüme dayanır, 40 °C’de alınan değeri gösterir.
10W-40 ile 20W-50 arasındaki fark ne?
İkisi de çok dereceli yağdır. 20W-50 soğukta daha kalın kalır, çalışma sıcaklığında daha kalın film kurar. Yüksek kilometreli ve sıcak iklimde çalışan motorlarda tercih edilir; el kitabı hangisini söylüyorsa esas odur.
Kalın yağ motoru daha iyi korur mu?
Hayır. Koruma, doğru kalınlıktaki filmden gelir. Gereğinden kalın yağ soğukta geç ulaşır ve ilk çalıştırma anındaki aşınmayı artırır, ki aşınmanın büyük kısmı zaten o anda olur.
Farklı viskozitedeki yağlar karıştırılır mı?
Acil durumda seviye tamamlamak için karıştırılabilir, ancak ortaya çıkan karışımın viskozitesi ikisinin arasında bir yerde olur ve öngörülemez. İlk fırsatta tam değişim yapılır.
Viskozite indeksi neden önemli?
Yüksek indeksli yağ soğukta fazla katılaşmaz, sıcakta fazla incelmez. Dışarıda çalışan iş makinelerinde ve mevsim farkı büyük ortamlarda belirleyici olur.
Özetle. Viskozite nedir sorusunun cevabı: yağın akmaya direnci. Markadan önce bu değere bakılır, ve değer her zaman bir sıcaklıkla birlikte okunur. Ürün grupları için endüstriyel yağlar ve motor yağları sayfalarına bakabilirsiniz.
