Kısaca
- Şartlandırıcı, kompresörden gelen ham havayı kullanılabilir hâle getiren gruptur.
- Sırası sabittir: önce filtre, sonra regülatör, en son yağlayıcı.
- Yağlayıcı her hatta gerekmez; modern valflerin çoğu yağsız çalışır.
- Atlanırsa arıza şartlandırıcıda değil, valfte ve silindirde çıkar.
Şartlandırıcı, pnömatik hattın en çok atlanan ve atlandığında en pahalıya mal olan parçasıdır. Kompresörden çıkan hava temiz değildir: içinde yoğuşmuş su, kompresörden kaçan yağ buharı ve emiş sırasında alınan toz taşır. Bu hava doğrudan valfe verilirse valfin sürgüsü aşınır, silindirin contası bozulur.
Grup üç işi sırayla yapar. Sıra değiştirilemez; yağlayıcıyı filtreden önce koymak filtreyi kendi eklediğiniz yağla tıkar.
Şartlandırıcı hangi üç parçadan oluşur?
Filtre
Havayı döndürerek ağır su damlacıklarını ve katı parçacıkları ayırır, kalanı gözenekli elemandan geçirir. Ayrılan su alt hazneye toplanır. Hazne boşaltılmazsa dolan su hatta geri karışır ve filtre iş görmez.
Regülatör
Hat basıncını ekipmanın istediği değere düşürür ve orada sabit tutar. Kompresör basıncı dur kalk ile dalgalansa da çıkış sabit kalır. Üzerindeki manometre ayarlanan değeri gösterir.
Yağlayıcı
Havaya damla damla, kontrollü miktarda yağ katar. Yalnızca yağ isteyen ekipman varsa kullanılır. Damla ayarı yapılmazsa ya yetersiz kalır ya hattı yağa boğar.
İkili mi üçlü mü almalı?
Karar kuralı. Ekipmanın veri sayfası yağlı hava istemiyorsa yağlayıcı koymayın. Gereksiz yağ hatta birikir, susturucuyu tıkar ve gıda, ilaç, boya işlerinde ürüne bulaşma riski yaratır.
Katalogdan şartlandırıcı ve regülatörler
Fiyat ve stok durumu anlık gösterilir.
AFR-900-15 Pnömatik Filtreli Regülatör 1″1/2 0,15-0,85 Mpa
Orijinal fiyat: ₺15.849,90.₺12.749,90Şu andaki fiyat: ₺12.749,90.
Beb Hava Şartlandırıcı Yağı Pnömatik Şartlandırma Yağı 750 Gr
Orijinal fiyat: ₺599,90.₺489,90Şu andaki fiyat: ₺489,90.
IR2020-02 Pnömatik Hassas Regülatör 0,1-8 Bar 1/4
Orijinal fiyat: ₺3.229,90.₺2.599,90Şu andaki fiyat: ₺2.599,90.
AFR2000 Pnömatik Filtreli Regülatör Yuvarlak Tip 1/4
Orijinal fiyat: ₺1.209,90.₺969,90Şu andaki fiyat: ₺969,90.Seçerken nelere bakmalı?
| Ölçüt | Neye bakılır |
|---|---|
| Diş ölçüsü | Hattın ölçüsüyle aynı seçilir. Küçültmek debiyi kısar ve basınç kaybı yaratır. |
| Debi kapasitesi | Arkasındaki ekipmanların toplam hava tüketimini karşılamalı. Yetersiz grup basıncı düşürür. |
| Filtre inceliği | Genel kullanımda standart eleman yeterli. Hassas ekipman ve boya işi daha ince süzme ister. |
| Tahliye tipi | Elle boşaltma unutulabilir. Sürekli çalışan hatlarda otomatik tahliyeli tip iş görür. |
Basınçlı havanın temizlik sınıfları ISO 8573 standardında tanımlanır. Grubun bağlanacağı hat parçaları için pnömatik bağlantı elemanlarına, hattın tamamı için pnömatik ürünler grubuna bakabilirsiniz.
Neden kullanım noktasına yakın konur?
Şartlandırıcının yeri performansını doğrudan belirler. Kompresörün hemen çıkışına konan bir grup, o noktadaki suyu ayırır; ancak hava uzun hatta ilerlerken soğur ve yolda yeniden yoğuşur. Ekipmana ulaşan hava yine ıslak olur.
Bu yüzden grup, korunacak ekipmandan hemen önceye monte edilir. Uzun hatlarda kompresör çıkışında ana bir ayırıcı, kullanım noktalarında ise ayrı şartlandırıcılar bulunması yaygın ve doğru bir düzendir.
İkinci konum kuralı hattan çekiş biçimiyle ilgilidir. Ana borudan branşman alınırken bağlantı borunun üst tarafından yapılır. Alttan alınan branşman, boru içinde biriken suyu doğrudan ekipmana taşır. Şartlandırıcı bu suyu yakalar ama gereksiz yere hızlı dolar ve filtre elemanı erken tıkanır.
Bakımda atlanmayacak iki şey
1
Filtre haznesini boşaltın
Biriken su seviyeyi aşarsa hatta geri karışır. Yoğun kullanımda günlük kontrol edilir; otomatik tahliyeli tipte bu iş kendiliğinden yapılır.
2
Filtre elemanını değiştirin
Tıkanan eleman basınç kaybı yaratır ve fark giderek büyür. Hat basıncı sebepsiz düşüyorsa ilk bakılacak yer burasıdır.
Şartlandırıcı hakkında sık sorulanlar
Şartlandırıcı olmadan çalışır mı?
Çalışır ama uzun sürmez. Su ve toz valf sürgüsünü aşındırır, silindir contasını bozar. Maliyeti şartlandırıcının kat kat üstüne çıkar.
Regülatör basıncı neden düşüyor?
En sık sebep tıkanmış filtre elemanıdır. İkinci sebep grubun debisinin yetersiz kalmasıdır; arkadaki ekipman toplamı grubun kapasitesini aşıyor olabilir.
Yağlayıcıya hangi yağ konur?
Bu iş için üretilmiş pnömatik yağı kullanılır. Motor yağı ya da rastgele yağ contaları şişirebilir ve valfte sakız oluşturur.
Şartlandırıcı nereye monte edilir?
Kullanım noktasına yakın, hattın ekipmandan hemen önceki bölümüne konur. Kompresörün hemen çıkışına konan grup, uzun hatta yeniden yoğuşan suyu yakalayamaz.
Manometre ne göstermeli?
Ekipmanın veri sayfasında yazan çalışma basıncını. Gereğinden yüksek ayar enerji israfıdır ve contaları hızla yorar.
Özetle. Şartlandırıcı, pnömatik hattın sigortasıdır. Sırası sabit, bakımı basit, atlandığında bedeli yüksektir. Yağlayıcıyı ise ihtiyaç varsa alın, alışkanlıktan değil.
