Kısaca
- Gres yağı nedir? Kıvamlaştırıcıyla katı hâle getirilmiş yağdır.
- Tipini belirleyen şey kıvamlaştırıcısıdır: lityum, kalsiyum, poliüre, bentonit.
- NLGI numarası sadece sertliği söyler, sıcaklık dayanımını değil.
- Rengin hiçbir teknik anlamı yoktur.
Gres yağı nedir diye sorulduğunda en doğru cevap şu: kıvamlı hâle getirilmiş yağdır. İçinde üç şey vardır; baz yağ, onu tutan bir kıvamlaştırıcı ve katkılar. Ağırlığın yaklaşık yüzde 85’i baz yağdır, yani gres aslında yağın sünger içinde tutulmuş hâlidir. Yatak çalışırken bu sünger yağı azar azar bırakır.
Yağ yerine gres kullanılmasının sebebi basit: yağ akar, gres durur. Sızdırmazlığı zor olan, sürekli yağlama yapılamayan ya da toz ve suyun içeri girmesini engellemek gereken yerlerde gres tercih edilir.
Gres yağı nedir sorusunun asıl cevabı: kıvamlaştırıcı
Gresi asıl ayıran şey kıvamlaştırıcısıdır. Piyasadaki isimlerin çoğu buradan gelir.
Lityum gres
En yaygın tip. Genel amaçlı yağlamanın büyük bölümünü karşılar, suya makul dayanır, geniş sıcaklık aralığında çalışır. Ne alacağınızı bilmiyorsanız başlangıç noktası budur.
Lityum kompleks gres
Lityumun yüksek sıcaklığa dayanıklı hâli. Damlama noktası belirgin biçimde yukarıdadır; fırın çevresi, fren göbeği ve sıcak çalışan rulmanlarda kullanılır.
Kalsiyum gres
Suya direnci yüksektir, yıkanıp gitmez. Buna karşılık sıcaklık dayanımı düşüktür; ısınan yerde yumuşar ve kaçar. Su pompası, tarım makinesi ve ıslak ortamda iş görür.
Kalsiyum sülfonat kompleks
Hem suya hem sıcaklığa dayanır, korozyon koruması iyidir. Ağır yük ve zorlu ortam için üretilir. Fiyatı diğerlerinin üzerindedir.
Bentonit (kil) gres
Kıvamlaştırıcısı erimeyen bir kildir, klasik anlamda damlama noktası yoktur. Çok yüksek sıcaklıkta yapısını korur. Suya karşı zayıftır.
Poliüre gres
Elektrik motoru rulmanlarında yaygın. Uzun ömürlüdür ve yüksek devirde iyi çalışır. Başka tiplerle karıştırılmaya karşı hassastır.
NLGI numarası ne anlama gelir?
Gresin sertliği NLGI ölçeğiyle belirtilir. 000 en akışkan, 6 en sert olmak üzere numaralandırılır. Pratikte en çok karşılaşılan üçü şunlar:
| NLGI | Nerede kullanılır |
|---|---|
| 0 ve 1 | Merkezi yağlama sistemleri, soğuk ortam, uzun hatlar. Pompalanabilir olması gerekir. |
| 2 | Genel amaçlı standart. Rulman ve genel makine yağlamasının çoğu bu kıvamdadır. Emin değilseniz aradığınız muhtemelen budur. |
| 3 | Dikey monte yataklar, gresin akıp gitmemesi istenen yerler. |
Dikkat. NLGI numarası sadece kıvamı söyler. Sıcaklık dayanımı, su direnci ve yük taşıma kapasitesi hakkında hiçbir bilgi vermez.
Katalogdan gres yağı modelleri
Fiyat ve stok durumu anlık gösterilir.
Esoil HT 600 +300C Yüksek Isıya Dayanıklı Teflonlu Gres 1 Kg
Orijinal fiyat: ₺969,90.₺659,90Şu andaki fiyat: ₺659,90.
Nytrolube Kalsiyum Sülfonat Kompleks Gres – 1 Kg
Orijinal fiyat: ₺1.849,90.₺1.319,90Şu andaki fiyat: ₺1.319,90.
Nytrolube Lityum Sabunlu Otomatik Yağlama Gresi Ep 00 – 4 Kg
Orijinal fiyat: ₺2.569,90.₺1.809,90Şu andaki fiyat: ₺1.809,90.
SP Kauçuklu Gres 14 Kg Plastik Kova
Orijinal fiyat: ₺2.959,90.₺2.349,90Şu andaki fiyat: ₺2.349,90.Gres yağının rengi ne anlatır?
Hiçbir şey. Beyaz, kırmızı, mavi ve yeşil gres diye aranan şeyler bir özellik değil, üreticinin ürünü ayırt etmek için seçtiği boyadır.
Aynı marka içinde renk bir sisteme oturabilir ama markadan markaya hiçbir standardı yoktur. Bir markanın mavi gresi lityum, başkasınınki kalsiyum sülfonat olabilir.
Renge göre gres almak yerine üç şeye bakın: kıvamlaştırıcı tipi, NLGI numarası ve çalışma sıcaklığı aralığı. Bunlar ambalajın üzerinde yazar.
Tek istisna beyaz greslerdir. Beyaz görünüm çoğu zaman çinko oksit ya da PTFE içeriğinden gelir; bu ürünler genellikle gıda onaylı veya metal üzerinde iz bırakmaması istenen uygulamalar için üretilir. Yine de rengin kendisi değil, ambalajdaki onay belgesi belirleyicidir.
Gıda onaylı gres nedir?
Gıda üretiminde, yağın ürüne kazara temas etme ihtimali olan noktalarda H1 sınıfı gres kullanılır. H1, temasın kaza eseri ve sınırlı miktarda olması koşuluyla izin verilen yağlayıcıları tanımlar. Ambalajda H1 ibaresi ya da NSF kaydı aranır.
Gıda tesisinde standart endüstriyel gres kullanmak denetimde sorun çıkarır. Hattın gıdaya yakın noktalarını baştan H1 ile ayırmak, sonradan değiştirmekten kolaydır.
İki farklı gres karıştırılır mı?
Kural olarak karıştırılmaz. Farklı kıvamlaştırıcılar bir araya geldiğinde gres beklenmedik biçimde yumuşayıp yatağın dışına akabilir ya da sertleşip yağlamayı kesebilir. Lityum ile kalsiyum çoğu zaman sorun çıkarmaz, ancak poliüre ve bentonit birçok tiple uyumsuzdur.
Gres değiştiriyorsanız yatağı temizleyin ve yeni gresle doldurun. Emin olamadığınız durumda iki ürünün teknik föyündeki kıvamlaştırıcı satırını karşılaştırın.
Nasıl seçilir?
1
Kaç derecede çalışacak?
Sürekli sıcaklık damlama noktasının belirgin altında kalmalı. Sıcak nokta varsa lityum kompleks ya da kalsiyum sülfonat.
2
Su var mı?
Varsa kalsiyum bazlı tipler yıkanmaya daha dayanıklı.
3
Yük ve devir ne?
Ağır yük ve darbe varsa EP katkılı ürün gerekir. Yüksek devirde daha ince baz yağlı gres kullanılır.
4
Gıda teması var mı?
Varsa H1 dışına çıkmayın.
Katalogda gres yağı çeşitleri kıvamlaştırıcı ve kullanım alanına göre listelenir. Sıvı yağ tarafı için endüstriyel yağlar grubuna bakabilirsiniz.
Gres yağı nedir sorusuna gelen diğer sorular
Gres yağı ne işe yarar?
Hareketli yüzeyler arasında yağ filmi kurar, sürtünmeyi ve aşınmayı azaltır. Aynı zamanda yatağın içine toz ve su girmesini engelleyen bir dolgu görevi görür.
Gres ile yağ arasındaki fark nedir?
Gres, kıvamlaştırıcıyla katı kıvama getirilmiş yağdır. Yağ akar ve devridaim gerektirir; gres bulunduğu yerde kalır. Kapalı ve sürekli beslenen sistemlerde yağ, tekil noktalarda gres kullanılır.
Isıya dayanıklı gres kaç dereceye kadar dayanır?
Tipe göre değişir. Sınırı belirleyen değer damlama noktasıdır; gres bu sıcaklıkta akıcı hâle geçer. Sürekli çalışma sıcaklığı damlama noktasının altında tutulur. Ürünün gerçek sınırı için ambalajdaki teknik föye bakın.
Gres yağının son kullanma tarihi var mı?
Kapalı ambalajda uzun süre saklanır ama sonsuz değildir. Zamanla yağ kıvamlaştırıcıdan ayrışabilir; kutunun üstünde yağ birikmesi bunun işaretidir. Hafif ayrışma karıştırılınca düzelir, ileri düzeydeyse ürün kullanılmaz.
Fazla gres zarar verir mi?
Verir. Aşırı doldurulan rulman gresi sürekli ezer, bu da ısınmaya yol açar ve yatağın ömrünü kısaltır. Çoğu rulman için boşluğun üçte biri ile yarısı arası doldurulur.
Özetle. Gres yağı nedir sorusunun cevabı tek cümlede: kıvamlaştırıcıyla tutulmuş yağ. Doğru ürünü bulmak için renge değil, kıvamlaştırıcı tipine, NLGI numarasına ve sıcaklık aralığına bakın.
