Şanzıman yağı nedir, ne zaman değişir?
NNitroSatışSon güncelleme: 2 Kasım 20264 dk okuma

Kısaca
- Şanzıman yağı üç ayrı aileye ayrılır ve biri diğerinin yerine kullanılmaz.
- Manuel kutuda SAE dişli sınıfı, otomatikte ayrı bir ATF şartnamesi geçerlidir.
- Motor yağından çok daha seyrek değişir, ama yanlış sınıfa çok daha az tolerans gösterir.
- Sadece numaraya bakmak yetmez; GL sınıfı ya da ATF onayı da tutmalıdır.
Şanzıman yağı, dişliler arasındaki yükü taşıyan, ısıyı alan ve aşınmayı önleyen yağdır. Motor yağıyla aynı işi yaptığı düşünülür ama çalışma koşulları tamamen farklıdır: yanma ürünü ve kurum yoktur, buna karşılık dişli dişine binen basınç çok daha yüksektir.
Bu yüzden katkı yapısı da farklıdır. Şanzıman yağında öne çıkan şey deterjan değil, yüksek basınç altında filmi ayakta tutan EP katkılarıdır.

Üç ayrı aile
Manuel şanzıman
SAE dişli yağı sınıfıyla belirtilir: 75W-80, 80W-90 gibi. Kritik nokta GL sınıfıdır. Senkromeçli kutularda genellikle GL-4 istenir; yanlış sınıf senkromeç malzemesine zarar verebilir.
Otomatik şanzıman (ATF)
Kendi ayrı şartnamesi vardır ve SAE numarasıyla ifade edilmez. Sürtünme katsayısı vites geçiş kalitesini doğrudan belirler; bu yüzden üretici onayı esastır. Genellikle kırmızı renklidir.
Traktör arka yağı
Tek yağ üç iş yapar: şanzıman, hidrolik ve ıslak fren. Bu yüzden fren gıcırtısını önleyen ek katkılar taşır. Normal dişli yağı bu görevi karşılamaz.
Katalogdan dişli ve şanzıman yağları
Fiyat ve stok durumu anlık gösterilir.
SP Dişli Yağı 140W 15 Lt
SP Dişli Yağı 90W 15 Lt
Şampiyon Ultragear M460 Endüstriyel Dişli Yağı 16 Lt
Şampiyon Ultragear M460 Endüstriyel Dişli Yağı 16 Lt, sanayi redüktörleri ve dişli kutuları için üretilmiş ISO VG 460 viskozite sınıfında EP katıklı bir endüstriyel dişli yağıdır. Konveyör redüktörlerinden değirmen ve mikser tahriklerine kadar sürekli yük altında çalışan dişli sistemlerinde film dayanımı ve aşınma koruması sağlamaya yardımcı olur.
Şampiyon Ultragear M320 Endüstriyel Dişli Yağı 16 Lt
Şampiyon Ultragear M320 Endüstriyel Dişli Yağı 16 Lt, sanayi redüktörleri ve dişli kutuları için üretilmiş ISO VG 320 viskozite sınıfında EP katıklı bir endüstriyel dişli yağıdır. Konveyör redüktörlerinden değirmen ve mikser tahriklerine kadar sürekli yük altında çalışan dişli sistemlerinde film dayanımı ve aşınma koruması sağlamaya yardımcı olur.
Şanzıman yağı ne zaman değişir?

Değişim aralığı motor yağınınkinden kat kat uzundur ve tam olarak bu yüzden atlanır. Aralık aracın ya da makinenin el kitabından okunur; tahminle belirlenmez.
Zorlu kullanım aralığı belirgin biçimde kısaltır: römork ve yük çekmek, şehir içi sürekli dur kalk, tozlu ve çamurlu arazi, sık kısa mesafe. Bu koşullarda üreticinin verdiği ağır hizmet aralığı esas alınır.
Erken değişim işaretleri. Vites geçişinde zorlanma ya da takılma, soğukta belirginleşen uğultu, kutudan gelen yeni bir ses ve seviye kontrolünde yağın kararmış ya da yanık kokuyor olması. Bunlardan biri varsa aralık beklenmez.
Yanlış yağ ne yapar?
Şanzıman, yanlış yağa motordan çok daha az tolerans gösterir. En yaygın üç hata şunlar:
- ATF isteyen kutuya dişli yağı koymak. Sürtünme dengesi bozulur, vites geçişleri sertleşir ve kavrama paketleri hızla yıpranır.
- GL-4 isteyen kutuya GL-5 koymak. Yüksek EP katkısı bazı sarı metal senkromeçlere aşındırıcı etki yapabilir.
- Traktör arkasına normal dişli yağı koymak. Islak frenler gıcırdar, fren performansı ve konforu düşer.
Üçünün de ortak noktası şu: numara doğru olsa bile sınıf yanlıştır. Ambalajda yalnızca 80W-90 yazması yeterli bilgi değildir; yanında GL sınıfı ya da ATF şartnamesi de aranır.
Ayrı ayrı ürün grupları için dişli yağları ve ATF direksiyon yağı sayfalarına bakabilirsiniz. Dişli yağı sınıflandırması SAE J306 standardında tanımlanır.
Seviye nasıl kontrol edilir?
Şanzımanların çoğunda motor gibi bir çubuk yoktur. Seviye, kutunun yan tarafındaki dolum tapasından kontrol edilir: tapa açıldığında yağ kenar seviyesine kadar gelmelidir. Araç düz zeminde olmalıdır, eğimde ölçüm yanıltır.
Otomatik şanzımanlarda ölçüm koşulları daha katıdır; bazı modellerde belirli bir sıcaklıkta ve motor çalışırken yapılır. Bu yüzden kontrol öncesi el kitabına bakmak gerekir.
Sık sorulanlar
Dişli yağıyla aynı şey mi?
Manuel şanzımanda büyük ölçüde aynı ailedir; ikisi de SAE dişli sınıfıyla belirtilir. Otomatik şanzıman ise tamamen ayrı bir ürün olan ATF ister.
80W-90 her şanzımana uyar mı?
Uymaz. Numara doğru olsa bile GL sınıfı tutmayabilir. Kutunun istediği sınıf el kitabında yazar.
Seviye azalır mı?
Kapalı kutuda normalde belirgin biçimde azalmaz. Seviye düşüyorsa keçe ya da conta kaçağı aranır; eksik seviyeyle çalışmak dişlileri hızla yıpratır.
Renk değişimi ne anlatır?
Kararma ve yanık koku aşırı ısınmanın işaretidir. ATF’te belirgin kararma genellikle kavrama aşınmasıyla birlikte görülür ve kontrol gerektirir.
Farklı marka aynı sınıf karıştırılır mı?
Aynı sınıf ve şartnamedeyse acil durumda karıştırılabilir. Kalıcı kullanımda tek ürüne geçmek daha doğrudur.
Özetle. Şanzıman yağı seçiminde iki bilgi birlikte doğrulanır: numara ve sınıf. Aralık uzun olduğu için unutulmaya açıktır; el kitabındaki değeri bir yere not edin.
Bunları da okuyun
Yağlar ve gresler yazıları →
Yağlar ve gresler18 Kasım 20263 dk okuma
Kızak yağı nedir, hidrolik yağdan farkı ne?
Kızak yağını ayıran şey numarası değil katkı paketi: yapışkanlık ve sürtünme.
Yazıyı okuyun →
Yağlar ve gresler16 Kasım 20263 dk okuma
Koruyucu yağ nedir, hangisi seçilir?
Koruyucu yağ çalışan yüzeyi değil, bekleyen yüzeyi korur. Üç aile, üç bekleme süresi.
Yazıyı okuyun →
Yağlar ve gresler4 Kasım 20264 dk okuma
Dişli yağı nedir? 80W-90 ve GL sınıfı
Dişli yağında derece kalınlığı, GL sınıfı ise koruma karakterini belirler.
Yazıyı okuyun →