Kısaca
- Bor yağı, suyla karıştırılarak kullanılan, talaşlı imalatta hem soğutan hem yağlayan kesme sıvısıdır.
- Adında bor geçse de belirleyici olan bor değil, emülsiyon yapısıdır.
- Karışımda yağ suya eklenir, tersi değil.
- Konsantrasyon gözle değil refraktometreyle ölçülür.
Bor yağı, tezgâhta kesici takım ile iş parçası arasına verilen, suyla karıştırılmış sıvının yaygın adıdır. Görevi ikilidir: kesme bölgesindeki ısıyı almak ve sürtünmeyi azaltmak. Buna ek olarak talaşı ortamdan uzaklaştırır ve tezgâh yüzeylerini korozyona karşı korur.
Suyun soğutması iyidir ama yağlaması yoktur ve metali paslandırır. Yağın yağlaması iyidir ama ısıyı taşıyamaz. Emülsiyon ikisini birleştirir; sektörde bor yağı denen şey işte bu karışımın konsantresidir.
Kesme sıvısı çeşitleri
Emülsiyon tip
Suyla karıştığında süt beyazı olur. Yağ oranı yüksek olduğu için yağlama gücü en iyisidir. Ağır talaş alma ve zor işlenen malzemede tercih edilir. Banyo ömrü kısadır, düzenli bakım ister.
Yarı sentetik
Yarı saydam görünür. Yağlama ile soğutma arasında denge kurar ve genel amaçlı kullanımın çoğunu karşılar. Banyo ömrü emülsiyondan uzundur.
Tam sentetik
Karışım berraktır, tezgâhın içi görünür. Soğutma gücü en yüksek, yağlama gücü en düşüktür. Taşlama ve yüksek devirli işlerde öne çıkar, banyo ömrü uzundur.
Bor yağı nasıl karıştırılır?
Kritik kural. Yağ suya eklenir, su yağa değil. Ters yapıldığında emülsiyon ters çevrilir, karışım topaklanır ve beklenen performansı vermez. Ekleme yavaş ve sürekli karıştırarak yapılır.
Karışımda kullanılan suyun sertliği de sonucu etkiler. Sert su emülsiyonu bozar, tezgâh yüzeyinde kalıntı bırakır ve köpük yapabilir. Mümkün olan yerde yumuşatılmış su tercih edilir.
Katalogdan soğutma sıvısı ve kesme yağları
Fiyat ve stok durumu anlık gösterilir.
Bor Yağı 14lt SP Selinus Kesme Sıvısı
Orijinal fiyat: ₺3.699,90.₺2.929,90Şu andaki fiyat: ₺2.929,90.
NytroLube Uçucu Cam Kesme Sıvısı CG VFE 6/5 20 Lt
Orijinal fiyat: ₺9.499,90.₺7.259,90Şu andaki fiyat: ₺7.259,90.
Şampiyon Boron 100 Bor Yağı 16 Lt
Orijinal fiyat: ₺9.009,90.₺6.329,90Şu andaki fiyat: ₺6.329,90.Banyo bakımı neden bu kadar önemli?
Tezgâh tankındaki sıvı kapalı bir sistem değildir. İçine sürekli talaş, hidrolik kaçağı, kızak yağı, atölye tozu ve dışarıdan mikroorganizma karışır. Bu yüzden banyo bir kez hazırlanıp unutulacak bir şey değil, izlenmesi gereken bir süreçtir.
En yaygın bozulma sebebi durgunluktur. Hafta sonu duran bir tankta sıvı hareketsiz kalır, oksijen azalır ve bakteri hızla ürer. Pazartesi sabahı fark edilen keskin koku genellikle budur. Tankta hafif bir sirkülasyon bırakmak bu sorunu büyük ölçüde önler.
İkinci sebep yabancı yağdır. Tezgâhın kızak ve hidrolik devresinden kaçan yağ banyonun yüzeyinde film oluşturur. Bu film hem oksijen girişini keser hem de emülsiyonu bozar. Yüzeydeki yağı düzenli almak banyo ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Üçüncüsü talaş birikimidir. Dipte biriken ince talaş bakteriye yüzey sağlar ve pompanın emişini zorlar. Tank dibinin periyodik temizliği bu yüzden konsantrasyon ölçümü kadar önemlidir.
Konsantrasyon neden ölçülür?
Karışım oranı gözle tahmin edilemez. Çok düşük konsantrasyon yağlamayı yetersiz bırakır, korozyona ve banyoda bakteri üremesine yol açar. Çok yüksek konsantrasyon ise israftır, köpük yapar ve cilt tahrişini artırır.
Ölçüm refraktometreyle yapılır ve düzenli tekrarlanır. Tezgâh çalıştıkça su buharlaşır, konsantrasyon kendiliğinden yükselir; tamamlama yapılırken bu hesaba katılır. Metal işleme sıvılarının sınıflandırması ISO 6743-7 standardında tanımlanır.
| Belirti | Olası sebep |
|---|---|
| Kötü koku | Banyoda bakteri üremesi. Genellikle düşük konsantrasyon ve durgun sıvıyla birlikte görülür. |
| Aşırı köpük | Yüksek konsantrasyon, yumuşak su ya da pompa emişinden hava kaçağı. |
| İş parçasında pas | Konsantrasyon düşmüş, korozyon koruması zayıflamış. |
| Yüzeyde yağ tabakası | Tezgâhtan kaçan hidrolik ya da kızak yağı banyoya karışmış. |
Tezgâhın kendi yağlama grubu da banyonun ömrünü etkiler; kızak yağları ve hidrolik yağlar katalogda ayrı gruplardadır.
Bor yağı hakkında sık sorulanlar
Ürün gerçekten bor içerir mi?
Adı geleneksel kullanımdan gelir. Belirleyici olan ürünün bor içeriği değil, suyla emülsiyon oluşturan yapısıdır. Ambalajdaki tip ve karışım oranı bilgisi esastır.
Karışım oranı ne olmalı?
Oran ürüne ve yapılan işe göre değişir; ambalajdaki tabloya uyulur. Taşlama ile ağır talaş alma aynı oranı istemez.
Banyo ne zaman değişir?
Koku, renk değişimi, konsantrasyonun tutturulamaması ve iş parçasında pas görülmesi değişim işaretidir. Değişimde tank temizlenmeden yeni sıvı konmaz; kalan tortu yeni banyoyu hızla bozar.
Su ekleyip seyreltmek yeterli mi?
Buharlaşma nedeniyle yükselen konsantrasyonu düşürmek için su ekleme yapılır, ama bu banyo bakımının yerini tutmaz. Kirlenmiş ve bakteri üremiş bir banyo seyreltmeyle düzelmez.
Cilt teması zararlı mı?
Uzun süreli temas tahrişe yol açabilir, özellikle yüksek konsantrasyonda. Eldiven kullanmak ve temas sonrası yıkamak gerekir.
Özetle. Bor yağı, soğutma ile yağlamayı tek sıvıda birleştiren emülsiyon konsantresidir. Performansı ürünün kendisi kadar karışım disiplinine bağlıdır: doğru su, doğru sıra, ölçülmüş konsantrasyon.
